સંતુલન પર સાંદ્રતાના ફેરફારની અસર લખો અને યોગ્ય ઉદાહરણ દ્વારા સમજાવો.

(N/A) લે શેટલિયરના સિદ્ધાંત મુજબ,જ્યારે સંતુલન પર રહેલી પ્રક્રિયામાં કોઈપણ પ્રક્રિયક અથવા નીપજની સાંદ્રતા બદલાય છે,ત્યારે સંતુલન મિશ્રણનું બંધારણ એવી રીતે બદલાય છે કે જેથી સાંદ્રતાના ફેરફારની અસર ઘટાડી શકાય.
$(i)$ જો પ્રક્રિયકની સાંદ્રતા વધારવામાં આવે,તો ઉમેરેલા પ્રક્રિયકનો વપરાશ કરવા માટે સંતુલન પુરોગામી દિશામાં ખસે છે.
$(ii)$ જો નીપજની સાંદ્રતા વધારવામાં આવે,તો ઉમેરેલી નીપજનો વપરાશ કરવા માટે સંતુલન પ્રતિગામી દિશામાં ખસે છે.
ઉદાહરણ: અચળ તાપમાને $HI$ ના સંશ્લેષણની પ્રક્રિયા ધ્યાનમાં લો:
$H_{2(g)} + I_{2(g)} \rightleftharpoons 2HI_{(g)}$
જો સંતુલન મિશ્રણમાં $H_{2(g)}$ ઉમેરવામાં આવે,તો સંતુલન ખોરવાય છે. સંતુલન પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે,પ્રક્રિયા પુરોગામી દિશામાં આગળ વધે છે,જેમાં $H_{2}$ અને $I_{2}$ વપરાઈને વધુ $HI$ બનાવે છે. પરિણામે,$HI$ ની સાંદ્રતા વધે છે અને $I_{2}$ ની સાંદ્રતા ઘટે છે જ્યાં સુધી નવું સંતુલન પ્રાપ્ત ન થાય.